Bugun...



Deprem Nedir? Deprem Oluş Nedenleri ve Türleri Nelerdir?

Son Depremleri Öğrenmek için; Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Bölgesel Deprem-Tsunami İzleme ve Değerlendirme Merkezi'ne ait sayfaya tıklayabilirsiniz.

facebook-paylas
Tarih: 29-01-2020 22:04

Deprem Nedir? Deprem Oluş Nedenleri ve Türleri Nelerdir?

DEPREM NEDİR ?

Yerkabuğu içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamları ve yeryüzeyini sarsma olayına "DEPREM" denir.Deprem, insanın hareketsiz kabul ettiği ve güvenle ayağını bastığı toprağın da oynayacağını ve üzerinde bulunan tüm yapılarında hasar görüp, can kaybına uğrayacak şekilde yıkılabileceklerini gösteren bir doğa olayıdır.Depremin nasıl oluştuğunu, deprem dalgalarının yeryuvarı içinde ne şekilde yayıldıklarını, ölçü aletleri ve yöntemlerini, kayıtların değerlendirilmesini ve deprem ile ilgili diğer konuları inceleyen bilim dalına "SİSMOLOJİ" denir.

DEPREMİN OLUŞ NEDENLERİ VE TÜRLERİ:

Dünyanın iç yapısı konusunda, jeolojik ve jeofizik çalışmalar sonucu elde edilen verilerin desteklediği bir yeryüzü modeli bulunmaktadır. Bu modele göre, yerkürenin dış kısmında yaklaşık 70-100 km.kalınlığında oluşmuş bir taşküre (Litosfer) vardır. Kıtalar ve okyanuslar bu taşkürede yer alır.Litosfer ile çekirdek arasında kalan ve kalınlığı 2.900 km olan kuşağa Manto adı verilir. Manto'nun altındaki çekirdegin Nikel-Demir karışımından oluştuğu kabul edilmektedir.Yerin, yüzeyden derine gidildikçe ısının arttığı bilinmektedir. Enine deprem dalgalarının yerin çekirdeğinde yayılamadığı olgusundan giderek çekirdeğin sıvı bir ortam olması gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Manto genelde katı olmakla beraber yüzeyden derine inildikçe içinde yerel sıvı ortamları bulundurmaktadır.

Taşküre'nin altında Astenosfer denilen yumuşak Üst Manto bulunmaktadır.Burada oluşan kuvvetler, özellikle konveksiyon akımları nedeni ile, taş kabuk parçalanmakta ve birçok "Levha"lara bölünmektedir. Üst Manto'da oluşan konveksiyon akımları, radyoaktivite nedeni ile oluşan yüksek ısıya bağlanmaktadır. Konveksiyon akımları yukarılara yükseldikçe taşyuvarda gerilmelere ve daha sonra da zayıf zonların kırılmasıyla levhaların oluşmasına neden olmaktadır. Halen 10 kadar büyük levha ve çok sayıda küçük levhalar vardır. Bu levhalar üzerinde duran kıtalarla birlikte, Astenosfer üzerinde sal gibi yüzmekte olup, birbirlerine göre insanların hissedemeyeceği bir hızla hareket etmektedirler.

Konveksiyon akımlarının yükseldiği yerlerde levhalar birbirlerinden uzaklaşmakta ve buradan çıkan sıcak magmada okyanus ortası sırtlarını oluşturmaktadır. Levhaların birbirlerine değdikleri bölgelerde sürtünmeler ve sıkışmalar olmakta, sürtünen levhalardan biri aşağıya Manto'ya batmakta ve eriyerek yitme zonlarını oluşturmaktadır. Konveksiyon akımlarının neden olduğu bu ardışıklı olay tatkürenin altında devam edip gitmektedir.

İşte yerkabuğunu oluşturan levhaların birbirine sürtündükleri, birbirlerini sıkıştırdıkları, birbirlerinin üstüne çıktıkları ya da altına girdikleri bu levhaların sınırları dünyada depremlerin oldukları yerler olarak karşımıza çıkmaktadır. Dünyada olan depremlerin hemen büyük çoğunluğu bu levhaların birbirlerini zorladıkları levha sınırlarında dar kuşaklar üzerinde olusmaktadır.

Yukarıda, yerkabuğunu oluşturan "Levha"ların, Astenosferdeki konveksiyon akımları nedeniyle hareket halinde olduklarını ve bu nedenle birbirlerini ittiklerini veya birbirlerinden açıldıklarını ve bu olayların meydana geldiği zonların da deprem bölgelerini oluşturduğunu söylemistik.

Birbirlerini iten ya da diğerinin altına giren iki levha arasında, harekete engel olan bir sürtünme kuvveti vardır. Bir levhanın hareket edebilmesi için bu sürtünme kuvvetinin giderilmesi gerekir.

İtilmekte olan bir levha ile bir diğer levha arasında sürtünme kuvveti aşıldığı zaman bir hareket oluşur. Bu hareket çok kısa bir zaman biriminde gerçekleşir ve şok niteliğindedir. Sonunda çok uzaklara kadar yayılabilen deprem (sarsıntı) dalgaları ortaya çıkar.Bu dalgalar geçtiği ortamları sarsarak ve depremin oluş yönünden uzaklaştıkça enerjisi azalarak yayılır. Bu sırada yeryüzünde, bazen gözle görülebilen, kilometrelerce uzanabilen ve FAY adı verilen arazi kırıkları oluşabilir. Bu kırıklar bazen yeryüzünde gözlenemez, yüzey tabakaları ile gizlenmiş olabilir. Bazen de eski bir depremden oluşmuş ve yerüzüne kadar çıkmış, ancak zamanla örtülmüş bir fay yeniden oynayabilir.

Depremlerinin olusumunun bu sekilde ve "Elastik Geri Sekme Kuramı" adı altında anlatımı 1911 yılında Amerikalı Reid tarafından yapılmıştır ve laboratuvarlarda da denenerek ispatlanmıştır.

Bu kurama göre, herhangibir noktada, zamana bağımlı olarak, yavaş yavaş oluşan birim deformasyon birikiminin elastik olarak depoladığı enerji, kritik bir değere eriştiğinde, fay düzlemi boyunca var olan sürtünme kuvvetini yenerek, fay çizgisinin her iki tarafındaki kayaç bloklarının birbirine göreli hareketlerini oluşturmaktadır. Bu olay ani yer değiştirme hareketidir. Bu ani yer değiştirmeler ise bir noktada biriken birim deformasyon enerjisinin açığa çıkması, boşalması, diğer bir deyişle mekanik enerjiye dönüşmesi ile ve sonuç olarak yer katmanlarının kırılma ve yırtılma hareketi ile olmaktadır.

Aslında kayaların, önceden bir birim yerdeğiştirme birikimine uğramadan kırılmaları olanaksızdır. Bu birim yer değiştirme hareketlerini, hareketsiz görülen yerkabuğunda, üst mantoda oluşan konveksiyon akımları oluşturmakta, kayalar belirli bir deformasyona kadar dayanıklılık gösterebilmekte ve sonrada kırılmaktadır. İşte bu kırılmalar sonucu depremler oluşmaktadır. Bu olaydan sonra da kayalardan uzak zamandan beri birikmiş olan gerilmelerin ve enerjinin bir kısmı ya da tamamı giderilmiş olmaktadır.

Çoğunlukla bu deprem olayı esnasında oluşan faylarda, elastik geri sekmeler (atım), fayın her iki tarafında ve ters yönde oluşmaktadırlar.

FAYLAR genellikle hareket yönlerine göre isimlendirilirler. Daha çok yatay hareket sonucu meydana gelen faylara "Doğrultu Atımlı Fay"denir. Fayın oluşturduğu iki ayrı blokun birbirlerine göreli olarak sağa veya sola hareketlerinden de bahsedilebilinir ki bunlar sağ veya sol yönlü doğrultulu atımlı faya bir örnektir.

Düsey hareketlerle meydana gelen faylara da "Egim Atımlı Fay"denir. Fayların çoğunda hem yatay, hem de düsey hareket bulunabilir.

SON DEPREMLERİ NASIL ÖĞRENİRİZ?

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Bölgesel Deprem-Tsunami İzleme Ve Değerlendirme Merkezi'ne ait aşağıda bulunan linke tıklayarak son depremlerle ilgili bilgi alabilirsiniz.

BURAYA TIKLAYINIZ

Dünya Genelinde Yaşanan Depremleri Görmek İçin BURAYA Tıklayabilirsiniz.

 

 




Kaynak: http://www.milliyet.com.tr/gundem/deprem-nedir-neden-deprem-olur-iste-depremin-turleri-ve-olusma-sebepleri-6041408,http://www.koeri.boun.edu.tr/sismo/Personel/comoglu/depremnedir/index.htm,http://www.koeri.boun.edu.tr/scripts/lst0.asp,https://earthquake.u

Editör: Administrator




Etiketler :

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER BİLİM Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
ÇOK OKUNAN HABERLER
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 21 13 3 5 47 21 44 +26
2 Başakşehir FK 22 12 3 7 41 22 43 +19
3 Galatasaray 22 12 4 6 36 17 42 +19
4 Sivasspor 22 12 4 6 41 26 42 +15
5 Alanyaspor 22 11 5 6 41 21 39 +20
6 Fenerbahçe 22 11 6 5 41 26 38 +15
7 Beşiktaş 22 11 8 3 34 28 36 +6
8 Göztepe 21 9 6 6 28 23 33 +5
9 Gaziantep FK 22 8 8 6 33 35 30 -2
10 Yeni Malatyaspor 21 6 9 6 34 30 24 +4
11 Gençlerbirliği 22 6 10 6 31 39 24 -8
12 Denizlispor 22 6 10 6 21 30 24 -9
13 Çaykur Rizespor 21 7 11 3 21 32 24 -11
14 Antalyaspor 22 5 10 7 23 39 22 -16
15 Konyaspor 22 4 10 8 17 30 20 -13
16 MKE Ankaragücü 22 4 10 8 20 38 20 -18
17 Kasımpaşa 22 4 14 4 29 49 16 -20
18 Kayserispor 22 3 13 6 22 54 15 -32
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 22 12 4 6 32 20 42 +12
2 BB Erzurumspor 22 11 5 6 24 16 39 +8
3 Bursaspor 22 13 6 3 34 27 39 +7
4 Adana Demirspor 22 9 6 7 39 24 34 +15
5 Keçiörengücü 22 8 6 8 18 15 32 +3
6 Akhisarspor 22 8 6 8 26 24 32 +2
7 Menemenspor 22 9 8 5 26 27 32 -1
8 Altay 22 8 7 7 25 23 31 +2
9 Fatih Karagümrük 22 8 7 7 28 28 31 0
10 Ümraniyespor 22 8 9 5 32 34 29 -2
11 Giresunspor 21 7 7 7 24 27 28 -3
12 Balıkesirspor 22 7 8 7 21 25 28 -4
13 İstanbulspor 21 6 7 8 34 29 26 +5
14 Altınordu 22 5 8 9 24 30 24 -6
15 Osmanlıspor FK 22 5 11 6 25 35 18 -10
16 Adanaspor 22 3 10 9 22 33 18 -11
17 Eskişehirspor 22 7 11 4 29 34 16 -5
18 Boluspor 22 2 10 10 19 31 16 -12
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 23 18 1 4 53 9 58 +44
2 Manisa FK 23 16 2 5 64 23 53 +41
3 Sancaktepe Bld 23 14 5 4 40 18 46 +22
4 Hekimoğlu Trabzon 22 12 7 3 36 32 39 +4
5 İnegölspor 23 11 8 4 38 26 37 +12
6 Çorum FK 23 11 10 2 34 32 35 +2
7 Afjet Afyonspor 23 10 9 4 35 25 34 +10
8 Pendikspor 23 9 8 6 33 29 33 +4
9 Sarıyer 23 9 8 6 29 27 33 +2
10 Zonguldak Kömürspor 23 8 7 8 30 30 32 0
11 Tarsus İdman Yurdu 23 10 12 1 33 34 31 -1
12 Kırklarelispor 22 7 7 8 21 27 29 -6
13 Amed Sportif 23 7 10 6 22 33 27 -11
14 Hacettepe Spor 23 8 13 2 29 44 26 -15
15 1922 Konyaspor 23 7 13 3 27 39 24 -12
16 Başkent Akademi FK 22 6 12 4 28 32 22 -4
17 Gümüşhanespor 22 5 14 3 24 42 18 -18
18 Şanlıurfaspor 23 0 22 1 6 80 14 -74
Takım O G M B A Y P AV
1 24Erzincanspor 23 12 3 8 36 18 44 +18
2 Serik Belediyespor 22 13 4 5 40 23 44 +17
3 Artvin Hopaspor 22 11 2 9 35 14 42 +21
4 68 Aksaray Belediyespor 23 11 5 7 35 21 40 +14
5 Buca FK 23 11 6 6 36 28 39 +8
6 Düzcespor 23 10 6 7 25 16 37 +9
7 Karaköprü Belediyespor 23 9 5 9 22 17 36 +5
8 Çatalcaspor 23 7 4 12 31 23 33 +8
9 Sultanbeyli Bld. 22 8 6 8 28 20 32 +8
10 Silivrispor 23 7 6 10 30 25 31 +5
11 Çankaya FK 23 7 9 7 25 31 28 -6
12 52 Orduspor FK 22 4 4 14 14 15 26 -1
13 Erzin Spor Kulübü 23 5 8 10 24 28 25 -4
14 Kızılcabölükspor 22 5 8 9 30 31 24 -1
15 Şile Yıldızspor 23 5 9 9 16 20 24 -4
16 Yomraspor 22 5 9 8 22 27 23 -5
17 Tokatspor 23 1 19 3 13 54 6 -41
18 Manisaspor 23 1 19 3 16 67 0 -51
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/02/2020 Sivasspor vs Alanyaspor
 22/02/2020 Kayserispor vs Konyaspor
 22/02/2020 Göztepe vs Gaziantep FK
 22/02/2020 Beşiktaş vs Trabzonspor
 23/02/2020 Yeni Malatyaspor vs Antalyaspor
 23/02/2020 Gençlerbirliği vs MKE Ankaragücü
 23/02/2020 Fenerbahçe vs Galatasaray
 24/02/2020 Çaykur Rizespor vs Başakşehir FK
 24/02/2020 Kasımpaşa vs Denizlispor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/02/2020 Eskişehirspor vs Hatayspor
 21/02/2020 Osmanlıspor FK vs Menemenspor
 22/02/2020 BB Erzurumspor vs Bursaspor
 22/02/2020 Ümraniyespor vs Keçiörengücü
 22/02/2020 Akhisarspor vs Fatih Karagümrük
 22/02/2020 Adana Demirspor vs Altınordu
 23/02/2020 Giresunspor vs Balıkesirspor
 23/02/2020 Altay vs Adanaspor
 23/02/2020 İstanbulspor vs Boluspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/02/2020 Kahramanmaraşspor vs Kastamonuspor
 19/02/2020 Sivas Belediyespor vs Sakaryaspor
 19/02/2020 Ankara Demirspor vs Etimesgut Belediyespor
 19/02/2020 Bandırmaspor vs Kırşehir Belediyespor
 19/02/2020 Bodrumspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 19/02/2020 Ergene Velimeşe vs Eyüpspor
 19/02/2020 Niğde Anadolu FK vs Tuzlaspor
 19/02/2020 Uşak Spor vs Van Spor
 23/02/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Kahramanmaraşspor
 23/02/2020 Tuzlaspor - Kardemir Karabükspor Kardemir Karabükspor ligdeki son 16 maçında hiç kazanamadı  Tuzlaspor yenilmez
 23/02/2020 Kastamonuspor - Ergene Velimeşe Kastamonuspor ligdeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Kastamonuspor yenilmez
 23/02/2020 Sakaryaspor - Bandırmaspor Bandırmaspor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Bandırmaspor yenilmez
 23/02/2020 Sakaryaspor - Bandırmaspor Sakaryaspor ligde evindeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Sakaryaspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/02/2020 Artvin Hopaspor vs Serik Belediyespor
 19/02/2020 Yomraspor vs Silivrispor
 19/02/2020 24Erzincanspor vs Şile Yıldızspor
 19/02/2020 Çatalcaspor vs Buca FK
 19/02/2020 Kızılcabölükspor vs Karaköprü Belediyespor
 19/02/2020 Manisaspor vs Çankaya FK
 19/02/2020 Sultanbeyli Bld. vs Düzcespor
 19/02/2020 Tokatspor vs 52 Orduspor FK
 19/02/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Erzin Spor
 19/02/2020 Manisaspor - Çankaya FK Çankaya FK ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Manisaspor yenilmez
 19/02/2020 Sultanbeyli Bld. - Düzcespor Sultanbeyli Bld. ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Sultanbeyli Bld. yenilmez
 23/02/2020 Karaköprü Belediyespor - Artvin Hopaspor Artvin Hopaspor ligdeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Artvin Hopaspor yenilmez
 23/02/2020 52 Orduspor FK - Sultanbeyli Bld. Sultanbeyli Bld. ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Sultanbeyli Bld. yenilmez
 23/02/2020 Serik Belediyespor - Tokatspor Tokatspor ligdeki son 6 maçını kaybetti  Serik Belediyespor kazanır
 23/02/2020 Erzin Spor - Manisaspor Erzin Spor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Manisaspor yenilmez
 23/02/2020 Şile Yıldızspor - 68 Aksaray Belediyespor Şile Yıldızspor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  68 Aksaray Belediyespor yenilmez
 23/02/2020 Buca FK - Yomraspor Buca FK ligdeki son 9 maçında hiç kaybetmedi  Buca FK yenilmez
 23/02/2020 Düzcespor - 24Erzincanspor Düzcespor ligde evindeki son 9 maçında hiç kaybetmedi  Düzcespor yenilmez
 23/02/2020 Erzin Spor - Manisaspor Manisaspor ligde deplasmandaki son 11 maçında hiç kazanamadı  Erzin Spor yenilmez
 23/02/2020 Silivrispor - Kızılcabölükspor Silivrispor ligde evindeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Silivrispor yenilmez
 24/02/2020 Çankaya FK - Çatalcaspor Çatalcaspor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Çankaya FK yenilmez
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI YUKARI