Bugun...



Kilogramın Yeni Tanımı nasıl? Eskisinden Neden vazgeçildi?

Metroloji alanında çalışan 57 ülkeden bilim adamı kilogramın tanımını değiştirmek için Paris'te toplandı. Bir kilogramın bir kilogram olduğunu nasıl biliyoruz bunu hiç düşündünüz mü? Nasıl oluyor da "1 kg" dünyanın her yerinde aynı ağırlığa denk geliyor? Cevabı Fransa'nın başkenti Paris'te ısısı ve basıncı kontrol altında tutulan üç seviyede mühürlü bir laboratuvarın içinde bulunuyor.

facebook-paylas
Tarih: 21-09-2019 14:10

Kilogramın Yeni Tanımı nasıl? Eskisinden Neden vazgeçildi?

Son birkaç yıldır kilogramı tanımlayan şey; aynı zamanda dünyanın en yuvarlak nesnesi olan ve 2,15 x 10^25 adet silikon 28 atomuna sahip mükemmel küre şeklindeki bir cisim. Sadece bu kürenin yapımında kullanılan hammadenin değeri bile 1 milyon Euro ve binlerce saat işlenerek kusursuz bir küre haline geldikten sonraki değeri ise bunun çok ötesinde. Tüm metrik ağırlık birimleri bu cisme göre belirleniyor ve dünya standardı bu şekilde oluşuyor.

Ne var ki, standart ağırlığı tanımlayan bu birim değişmek üzere. Metroloji alanında çalışan 57 ülkeden biliminsanları Versay'da buluşarak artık kilogramın somut bir cisim değil teorik bir denkleme sabitlenmesini oyladılar. Ancak oylama sadece bir formalite. Bununla ilgili bilimsel çalışmalar, araştırmalar ve tartışmalar çoktan yapıldı ve karar verildi.


Kilogramı kuantum belirleyecek

Kilogram artık evrenin dokusunda yer alan temel bir sabit sayıdan türetilecek. Bunun için kuantum mekaniğinde yer alan 'planck sabiti' kullanılacak. Planck sabiti ise Foton enerjisi ile elektromanyetik dalga frekansının birbirine olan oranından elde ediliyor. Bu oran kuantum mekaniğinde aksiyonun temel birimi olarak da düşünülebilecek bir sabit.

Bir ağırlığı dengelemek için gerekli olan planck sabitini gösteren Kibble adında elektromanyetik güçle ölçüm yapan son derece hassas bir aygıt kullanılacak. Biliminsanları önce kilogramın tanımlanmasını bu şekilde değiştirmeyi oylayacak daha sonra da çalışmalarda ortaya konan Planck sabiti değerini oylayacak ve bu değere Kibble'da karşılık gelen ağırlığı tüm zamanlar ve mekanlar için evrensel 1 kg olarak tanımlayacaklar. Böylece insanoğlu gelecekte hangi ortamda veya gezegende yaşarsa yaşasın tüm ölçüm birimlerini şaşmadan kullanmaya devam edebilecek.


Kilogramın tarihçesi
İlk önce ağırlık biriminin tanımı 1793'te Antoine Lavoisier tarafından yapıldı ve 0.1 metre küp hacmindeki bir buzun erime derecesindeki ağırlığı olarak belirlendi. 'Grave' olarak anılan bu ağırlık aynı zamanda 1 litre suyu da tanımlıyordu. Bu ölçünün de binde birine gram denildi. 1 Kg'ya da 'Grave' demek yerine bin adet gram anlamına gelen kilogram adı verildi.

1799'da 1 Kg'ın tanımı ilk kez değiştirilerek buzun 0 derecesinde değil 4 derece sıcaklıkta erimiş su halinin ağırlığı olması kararlaştırıldı. Ancak suyun yapısı yeterince istikrarlı değildi ve ölçümlerde kullanımı da pratik olmuyordu. Dolayısıyla bu suyun ağırlığına eşit saf platinden oluşan bir silindir yapıldı. Buna da 'Arşiv kilogram' denildi.


Ancak 90 yıl sonra 1889'da bu materyal de güncellenerek platin ve iridyum karışımı bir silindir olarak belirlendi ve günümüze kadar da kullanıldı. Kg birimi üzerinde oynama yapılmadığından emin olmak için aralarında çok ufak farklılıklar olan 14 kopyası, farklılıklar kaydedilerek dünyada 14 farklı ülkeye gönderildi.

1948'de bu kopyalar ağırlıklarında değişim olup olmadığını ölçmek için ilk kez biraraya getirildi ve aynı şartlar altında korunmalarına rağmen zaman içerisinde hepsinin ağırlıklarının değiştiği gözlemlendi. 1990'da yeniden ölçülen kilogramların ağırlıklarının giderek daha fazla değiştiği (50 mikrogram) kaydedildi.

Metrik olmayan diğer tüm ağırlık birimleri de kilograma göre belirlendiği için (0.453559237 kg'ın 1 pound olması kararlaştırılmıştır) kg'ın sabit kalması herkes açısından önemli bir konu.

İçinde tutulduğu fanusların vakumlu ortamında ve tüm kontrol şartlarına rağmen bu değişim nasıl ve neden olduğu tam olarak çözülebilmiş değil ancak dünya sürekli tanımı değişen bir 'standard birim' kullanamayacağı için yeni formüller arandı. Silikon küre bu sorunu moleküler yapı ile çözdü ve ağırlığın ne olduğu sabit atom sayısına bağlandı.


Metre de benzer süreçler geçirdi sıra Kelvin ve Amperde
Bir metre olarak bildiğimiz standart uzunluk birimi ilk olarak Kuzey Kutbu'ndan Ekvator'a kadar olan mesafenin 10 milyonda biri olarak tanımlandı. Ancak bugün vakumlu ortamda ışığın belli bir sürede kat ettiği mesafe ile tanımlanıyor.

Işık değeri kelvin ve elektrik akım şiddeti amper için de benzer şekilde evrensel sabitler belirlenecek ve 20 Mayıs 2019'dan itibaren geçerli olacak. Bu farklılıklar metroloji dünyasının dışında insanların günlük hayatında hissedilmeyecek ancak bilimsel çalışmalar ve özellikle uzay projelerinde önemli olacak.

 

 




Kaynak: https://tr.euronews.com/2018/11/18/metrolojide-heyecan-verici-gelisme-kilogram-tanimi-degisiyor




Etiketler :

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER BİLİM Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
ÇOK OKUNAN HABERLER
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 7 4 1 2 13 8 14 +5
2 Sivasspor 7 3 1 3 12 7 12 +5
3 Trabzonspor 7 3 1 3 13 9 12 +4
4 Konyaspor 7 3 1 3 10 6 12 +4
5 Fenerbahçe 7 3 2 2 11 7 11 +4
6 İstanbul Başakşehir 7 3 2 2 12 9 11 +3
7 Antalyaspor 7 3 2 2 9 9 11 0
8 Gaziantep FK 7 3 2 2 12 13 11 -1
9 Yeni Malatyaspor 7 3 3 1 16 10 10 +6
10 Galatasaray 7 2 1 4 6 6 10 0
11 Göztepe 7 2 2 3 6 5 9 +1
12 Beşiktaş 7 2 3 2 10 12 8 -2
13 Denizlispor 7 2 3 2 6 8 8 -2
14 Çaykur Rizespor 7 2 3 2 6 11 8 -5
15 MKE Ankaragücü 7 2 3 2 6 11 8 -5
16 Kasımpaşa 7 2 4 1 7 11 7 -4
17 Gençlerbirliği 7 0 4 3 6 12 3 -6
18 Kayserispor 7 0 4 3 7 14 3 -7
Takım O G M B A Y P AV
1 Ümraniyespor 7 4 1 2 13 8 14 +5
2 Hatayspor 7 4 1 2 10 5 14 +5
3 Balıkesirspor 7 4 2 1 11 8 13 +3
4 Akhisarspor 7 4 2 1 9 6 13 +3
5 Fatih Karagümrük 7 3 1 3 12 8 12 +4
6 Altay 7 3 1 3 11 9 12 +2
7 Bursaspor 7 4 3 0 11 11 12 0
8 Keçiörengücü 7 2 0 5 5 3 11 +2
9 İstanbulspor 7 2 1 4 12 11 10 +1
10 BB Erzurumspor 7 3 3 1 7 7 10 0
11 Adana Demirspor 7 2 1 4 8 4 10 +4
12 Osmanlıspor FK 7 3 3 1 9 10 10 -1
13 Menemenspor 7 2 4 1 5 11 7 -6
14 Adanaspor 7 1 3 3 10 12 6 -2
15 Altınordu 7 1 4 2 8 9 5 -1
16 Giresunspor 7 1 4 2 6 13 5 -7
17 Boluspor 7 0 5 2 5 11 2 -6
18 Eskişehirspor 7 1 5 1 8 14 2 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa FK 8 7 0 1 27 8 22 +19
2 Samsunspor 8 5 0 3 18 4 18 +14
3 Yeni Çorumspor 8 6 2 0 12 8 18 +4
4 Tarsus İdman Yurdu 8 5 3 0 9 10 15 -1
5 Afjet Afyonspor 8 4 2 2 14 7 14 +7
6 Zonguldak Kömürspor 8 4 2 2 10 5 14 +5
7 Sancaktepe Bld 8 4 4 0 16 8 12 +8
8 Sarıyer 8 3 2 3 6 7 12 -1
9 Pendikspor 8 3 3 2 8 7 11 +1
10 Hekimoğlu Trabzon 8 3 3 2 15 18 11 -3
11 İnegölspor 8 3 4 1 12 8 10 +4
12 Kırklarelispor 8 2 2 4 6 12 10 -6
13 Başkent Akademi FK 8 2 4 2 11 12 8 -1
14 Gümüşhanespor 8 2 5 1 9 13 7 -4
15 Amed Sportif 8 1 3 4 3 7 7 -4
16 1922 Konyaspor 8 2 6 0 7 15 6 -8
17 Hacettepe Spor 8 1 5 2 4 17 5 -13
18 Şanlıurfaspor 8 0 7 1 0 21 11 -21
Takım O G M B A Y P AV
1 Karaköprü Belediyespor 8 5 0 3 9 1 18 +8
2 Serik Belediyespor 8 5 1 2 16 9 17 +7
3 Artvin Hopaspor 8 4 0 4 12 6 16 +6
4 24 Erzincanspor 8 4 1 3 10 4 15 +6
5 Çatalcaspor 8 4 1 3 11 7 15 +4
6 Buca FK 8 4 3 1 11 10 13 +1
7 Şile Yıldızspor 8 3 3 2 6 5 11 +1
8 68 Aksaray Belediyespor 8 3 3 2 6 5 11 +1
9 Düzcespor 8 3 3 2 5 5 11 0
10 Çankaya FK 8 3 3 2 7 8 11 -1
11 Silivrispor 8 2 3 3 8 7 9 +1
12 Erzin Spor Kulübü 8 2 3 3 7 8 9 -1
13 Yeni Orduspor 8 1 1 6 2 3 9 -1
14 Kızılcabölükspor 8 2 3 3 9 13 9 -4
15 Sultanbeyli Bld. 8 1 3 4 4 7 7 -3
16 Yomraspor 8 1 4 3 3 8 6 -5
17 Tokatspor 8 0 6 2 5 12 2 -7
18 Manisaspor 8 0 6 2 3 16 4 -13
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/10/2019 Galatasaray vs Sivasspor
 19/10/2019 Antalyaspor vs Gençlerbirliği
 19/10/2019 İstanbul Başakşehir vs Göztepe
 19/10/2019 Trabzonspor vs Gaziantep FK
 19/10/2019 MKE Ankaragücü vs Beşiktaş
 20/10/2019 Kayserispor vs Kasımpaşa
 20/10/2019 Alanyaspor vs Çaykur Rizespor
 20/10/2019 Denizlispor vs Fenerbahçe
 21/10/2019 Konyaspor vs Yeni Malatyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/10/2019 Akhisarspor vs Eskişehirspor
 19/10/2019 Hatayspor vs Adana Demirspor
 19/10/2019 Bursaspor vs Ümraniyespor
 19/10/2019 Menemenspor vs BB Erzurumspor
 20/10/2019 Keçiörengücü vs Balıkesirspor
 20/10/2019 Boluspor vs Giresunspor
 20/10/2019 Adanaspor vs İstanbulspor
 20/10/2019 Altınordu vs Altay
 21/10/2019 Fatih Karagümrük vs Osmanlıspor FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/10/2019 Van Spor vs Sivas Belediyespor
 19/10/2019 Eyüpspor vs Ankara Demirspor
 19/10/2019 Tuzlaspor vs Bodrumspor
 20/10/2019 Bayburt Özel İdare Spor vs Ergene Velimeşe
 20/10/2019 Elazığspor vs Kahramanmaraşspor
 20/10/2019 Kastamonuspor 1966 vs Uşak Spor
 20/10/2019 Kırşehir Belediyespor vs Kardemir Karabükspor
 20/10/2019 Bandırmaspor vs Niğde Anadolu FK
 20/10/2019 Sakaryaspor vs Etimesgut Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/10/2019 Çankaya FK vs Yomraspor
 19/10/2019 Silivrispor vs Artvin Hopaspor
 20/10/2019 Karaköprü Belediyespor vs Tokatspor
 20/10/2019 24 Erzincanspor vs 68 Aksaray Belediyespor
 20/10/2019 Düzcespor vs Yeni Orduspor
 20/10/2019 Erzin Spor vs Çatalcaspor
 20/10/2019 Serik Belediyespor vs Sultanbeyli Bld.
 20/10/2019 Şile Yıldızspor vs Manisaspor
 20/10/2019 Buca FK vs Kızılcabölükspor
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI YUKARI