Bugun...



Kilogramın Yeni Tanımı nasıl? Eskisinden Neden vazgeçildi?

Metroloji alanında çalışan 57 ülkeden bilim adamı kilogramın tanımını değiştirmek için Paris'te toplandı. Bir kilogramın bir kilogram olduğunu nasıl biliyoruz bunu hiç düşündünüz mü? Nasıl oluyor da "1 kg" dünyanın her yerinde aynı ağırlığa denk geliyor? Cevabı Fransa'nın başkenti Paris'te ısısı ve basıncı kontrol altında tutulan üç seviyede mühürlü bir laboratuvarın içinde bulunuyor.

facebook-paylas
Tarih: 21-09-2019 14:10

Kilogramın Yeni Tanımı nasıl? Eskisinden Neden vazgeçildi?

Son birkaç yıldır kilogramı tanımlayan şey; aynı zamanda dünyanın en yuvarlak nesnesi olan ve 2,15 x 10^25 adet silikon 28 atomuna sahip mükemmel küre şeklindeki bir cisim. Sadece bu kürenin yapımında kullanılan hammadenin değeri bile 1 milyon Euro ve binlerce saat işlenerek kusursuz bir küre haline geldikten sonraki değeri ise bunun çok ötesinde. Tüm metrik ağırlık birimleri bu cisme göre belirleniyor ve dünya standardı bu şekilde oluşuyor.

Ne var ki, standart ağırlığı tanımlayan bu birim değişmek üzere. Metroloji alanında çalışan 57 ülkeden biliminsanları Versay'da buluşarak artık kilogramın somut bir cisim değil teorik bir denkleme sabitlenmesini oyladılar. Ancak oylama sadece bir formalite. Bununla ilgili bilimsel çalışmalar, araştırmalar ve tartışmalar çoktan yapıldı ve karar verildi.


Kilogramı kuantum belirleyecek

Kilogram artık evrenin dokusunda yer alan temel bir sabit sayıdan türetilecek. Bunun için kuantum mekaniğinde yer alan 'planck sabiti' kullanılacak. Planck sabiti ise Foton enerjisi ile elektromanyetik dalga frekansının birbirine olan oranından elde ediliyor. Bu oran kuantum mekaniğinde aksiyonun temel birimi olarak da düşünülebilecek bir sabit.

Bir ağırlığı dengelemek için gerekli olan planck sabitini gösteren Kibble adında elektromanyetik güçle ölçüm yapan son derece hassas bir aygıt kullanılacak. Biliminsanları önce kilogramın tanımlanmasını bu şekilde değiştirmeyi oylayacak daha sonra da çalışmalarda ortaya konan Planck sabiti değerini oylayacak ve bu değere Kibble'da karşılık gelen ağırlığı tüm zamanlar ve mekanlar için evrensel 1 kg olarak tanımlayacaklar. Böylece insanoğlu gelecekte hangi ortamda veya gezegende yaşarsa yaşasın tüm ölçüm birimlerini şaşmadan kullanmaya devam edebilecek.


Kilogramın tarihçesi
İlk önce ağırlık biriminin tanımı 1793'te Antoine Lavoisier tarafından yapıldı ve 0.1 metre küp hacmindeki bir buzun erime derecesindeki ağırlığı olarak belirlendi. 'Grave' olarak anılan bu ağırlık aynı zamanda 1 litre suyu da tanımlıyordu. Bu ölçünün de binde birine gram denildi. 1 Kg'ya da 'Grave' demek yerine bin adet gram anlamına gelen kilogram adı verildi.

1799'da 1 Kg'ın tanımı ilk kez değiştirilerek buzun 0 derecesinde değil 4 derece sıcaklıkta erimiş su halinin ağırlığı olması kararlaştırıldı. Ancak suyun yapısı yeterince istikrarlı değildi ve ölçümlerde kullanımı da pratik olmuyordu. Dolayısıyla bu suyun ağırlığına eşit saf platinden oluşan bir silindir yapıldı. Buna da 'Arşiv kilogram' denildi.


Ancak 90 yıl sonra 1889'da bu materyal de güncellenerek platin ve iridyum karışımı bir silindir olarak belirlendi ve günümüze kadar da kullanıldı. Kg birimi üzerinde oynama yapılmadığından emin olmak için aralarında çok ufak farklılıklar olan 14 kopyası, farklılıklar kaydedilerek dünyada 14 farklı ülkeye gönderildi.

1948'de bu kopyalar ağırlıklarında değişim olup olmadığını ölçmek için ilk kez biraraya getirildi ve aynı şartlar altında korunmalarına rağmen zaman içerisinde hepsinin ağırlıklarının değiştiği gözlemlendi. 1990'da yeniden ölçülen kilogramların ağırlıklarının giderek daha fazla değiştiği (50 mikrogram) kaydedildi.

Metrik olmayan diğer tüm ağırlık birimleri de kilograma göre belirlendiği için (0.453559237 kg'ın 1 pound olması kararlaştırılmıştır) kg'ın sabit kalması herkes açısından önemli bir konu.

İçinde tutulduğu fanusların vakumlu ortamında ve tüm kontrol şartlarına rağmen bu değişim nasıl ve neden olduğu tam olarak çözülebilmiş değil ancak dünya sürekli tanımı değişen bir 'standard birim' kullanamayacağı için yeni formüller arandı. Silikon küre bu sorunu moleküler yapı ile çözdü ve ağırlığın ne olduğu sabit atom sayısına bağlandı.


Metre de benzer süreçler geçirdi sıra Kelvin ve Amperde
Bir metre olarak bildiğimiz standart uzunluk birimi ilk olarak Kuzey Kutbu'ndan Ekvator'a kadar olan mesafenin 10 milyonda biri olarak tanımlandı. Ancak bugün vakumlu ortamda ışığın belli bir sürede kat ettiği mesafe ile tanımlanıyor.

Işık değeri kelvin ve elektrik akım şiddeti amper için de benzer şekilde evrensel sabitler belirlenecek ve 20 Mayıs 2019'dan itibaren geçerli olacak. Bu farklılıklar metroloji dünyasının dışında insanların günlük hayatında hissedilmeyecek ancak bilimsel çalışmalar ve özellikle uzay projelerinde önemli olacak.

 

 




Kaynak: https://tr.euronews.com/2018/11/18/metrolojide-heyecan-verici-gelisme-kilogram-tanimi-degisiyor




Etiketler :

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER BİLİM Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
ÇOK OKUNAN HABERLER
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 18 12 2 4 37 17 40 +20
2 Fenerbahçe 19 11 4 4 38 21 37 +17
3 İstanbul Başakşehir 19 10 3 6 36 20 36 +16
4 Trabzonspor 18 10 3 5 41 19 35 +22
5 Alanyaspor 19 10 4 5 38 18 35 +20
6 Galatasaray 19 9 4 6 28 16 33 +12
7 Beşiktaş 19 9 7 3 29 26 30 +3
8 Göztepe 19 8 6 5 24 21 29 +3
9 Yeni Malatyaspor 18 6 6 6 33 26 24 +7
10 Gaziantep FK 19 6 7 6 26 31 24 -5
11 Çaykur Rizespor 18 7 9 2 19 27 23 -8
12 Denizlispor 19 6 9 4 20 28 22 -8
13 Gençlerbirliği 19 5 8 6 29 34 21 -5
14 Konyaspor 19 4 9 6 16 27 18 -11
15 Antalyaspor 19 4 10 5 18 36 17 -18
16 Kasımpaşa 19 4 12 3 27 42 15 -15
17 MKE Ankaragücü 19 2 10 7 16 36 13 -20
18 Kayserispor 19 2 12 5 18 48 11 -30
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 19 12 3 4 28 15 40 +13
2 BB Erzurumspor 19 10 5 4 22 15 34 +7
3 Bursaspor 19 11 5 3 28 23 33 +5
4 Keçiörengücü 19 7 4 8 15 11 29 +4
5 Menemenspor 19 8 7 4 21 23 28 -2
6 Akhisarspor 19 7 5 7 21 18 28 +3
7 Adana Demirspor 19 7 5 7 31 20 28 +11
8 Ümraniyespor 19 8 7 4 30 28 28 +2
9 Altay 19 7 6 6 23 20 27 +3
10 Giresunspor 19 7 6 6 22 24 27 -2
11 Balıkesirspor 19 6 7 6 18 20 24 -2
12 Fatih Karagümrük 18 6 7 5 21 23 23 -2
13 İstanbulspor 19 4 7 8 27 28 20 -1
14 Altınordu 18 4 7 7 17 22 19 -5
15 Osmanlıspor FK 19 5 9 5 20 26 17 -6
16 Adanaspor 19 2 9 8 18 28 14 -10
17 Boluspor 19 2 9 8 16 27 14 -11
18 Eskişehirspor 19 5 10 4 24 31 10 -7
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 20 15 1 4 46 7 49 +39
2 Manisa FK 20 14 1 5 53 18 47 +35
3 Sancaktepe Bld 20 11 5 4 33 17 37 +16
4 Hekimoğlu Trabzon 20 11 6 3 34 30 36 +4
5 Çorum FK 20 11 8 1 30 25 34 +5
6 İnegölspor 20 9 7 4 32 21 31 +11
7 Afjet Afyonspor 20 9 7 4 31 22 31 +9
8 Sarıyer 20 8 6 6 25 22 30 +3
9 Zonguldak Kömürspor 20 7 6 7 25 24 28 +1
10 Tarsus İdman Yurdu 20 9 10 1 29 29 28 0
11 Pendikspor 20 7 8 5 24 25 26 -1
12 Hacettepe Spor 20 8 10 2 26 36 26 -10
13 Kırklarelispor 20 5 7 8 16 25 23 -9
14 1922 Konyaspor 20 6 11 3 24 32 21 -8
15 Amed Sportif 20 5 9 6 15 31 21 -16
16 Başkent Akademi FK 20 5 12 3 24 30 18 -6
17 Gümüşhanespor 20 5 12 3 22 34 18 -12
18 Şanlıurfaspor 20 0 19 1 5 66 14 -61
Takım O G M B A Y P AV
1 68 Aksaray Belediyespor 20 11 3 6 33 15 39 +18
2 Artvin Hopaspor 20 10 2 8 32 13 38 +19
3 Serik Belediyespor 20 11 4 5 35 21 38 +14
4 24Erzincanspor 20 10 3 7 26 14 37 +12
5 Buca FK 20 9 6 5 26 25 32 +1
6 Çatalcaspor 20 7 3 10 30 20 31 +10
7 Karaköprü Belediyespor 20 7 5 8 17 15 29 +2
8 Sultanbeyli Bld. 20 7 6 7 24 19 28 +5
9 Düzcespor 20 7 6 7 16 16 28 0
10 Silivrispor 20 6 6 8 25 23 26 +2
11 Yeni Orduspor 20 4 3 13 14 13 25 +1
12 Erzin Spor Kulübü 20 5 6 9 23 22 24 +1
13 Çankaya FK 20 6 8 6 21 25 24 -4
14 Kızılcabölükspor 20 5 7 8 27 27 23 0
15 Şile Yıldızspor 20 5 8 7 14 17 22 -3
16 Yomraspor 20 4 8 8 20 26 20 -6
17 Tokatspor 20 1 16 3 12 42 6 -30
18 Manisaspor 20 1 16 3 14 56 0 -42
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/01/2020 Sivasspor vs Çaykur Rizespor
 31/01/2020 İstanbul Başakşehir vs Gençlerbirliği
 01/02/2020 Antalyaspor vs Konyaspor
 01/02/2020 Çaykur Rizespor vs Beşiktaş
 01/02/2020 Trabzonspor vs Fenerbahçe
 02/02/2020 MKE Ankaragücü vs Kasımpaşa
 02/02/2020 Alanyaspor vs Yeni Malatyaspor
 02/02/2020 Gaziantep FK vs Sivasspor
 02/02/2020 Galatasaray vs Kayserispor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/01/2020 Fatih Karagümrük vs Altınordu
 31/01/2020 Adanaspor vs Osmanlıspor FK
 01/02/2020 Keçiörengücü vs Adana Demirspor
 01/02/2020 Boluspor vs BB Erzurumspor
 01/02/2020 Menemenspor vs Fatih Karagümrük
 02/02/2020 Hatayspor vs Giresunspor
 02/02/2020 Altınordu vs Akhisarspor
 02/02/2020 Balıkesirspor vs Altay
 02/02/2020 Bursaspor vs Eskişehirspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 01/02/2020 Ankara Demirspor vs Uşak Spor
 01/02/2020 Eyüpspor vs Kardemir Karabükspor
 02/02/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Bandırmaspor
 02/02/2020 Elazığspor vs Kırşehir Belediyespor
 02/02/2020 Sivas Belediyespor vs Ergene Velimeşe
 02/02/2020 Van Spor vs Bodrumspor
 02/02/2020 Etimesgut Belediyespor vs Kahramanmaraşspor
 02/02/2020 Kastamonuspor vs Niğde Anadolu FK
 02/02/2020 Sakaryaspor vs Tuzlaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 01/02/2020 Buca FK vs 24Erzincanspor
 01/02/2020 Çankaya FK vs Şile Yıldızspor
 01/02/2020 Silivrispor vs 68 Aksaray Belediyespor
 02/02/2020 Karaköprü Belediyespor vs Manisaspor
 02/02/2020 52 Orduspor FK vs Yomraspor
 02/02/2020 Düzcespor vs Erzin Spor
 02/02/2020 Serik Belediyespor vs Çatalcaspor
 02/02/2020 Sultanbeyli Bld. vs Kızılcabölükspor
 02/02/2020 Tokatspor vs Artvin Hopaspor
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI YUKARI